Η Λένα αναρωτιόταν για πολύ καιρό μετά: σε ποια ακριβώς στιγμή σταμάτησε να αγαπά τον άντρα της; Όχι ότι τον μίσησε — απλώς σταμάτησε να τον αγαπά.
Όπως σταματάς να ακούς έναν ήχο που χτυπά τόσο πολύ καιρό, που το αυτί σου έχει πια συνηθίσει και τον αγνοεί. Ίσως ήταν εκείνο το βράδυ μπροστά στο άδειο ψυγείο; Ή αργότερα, όταν ο Βίτια είπε εκείνη τη φράση, μετά την οποία κατάλαβε: δεν είναι ο άνθρωπος που νόμιζε.
Όλα ξεκίνησαν με ένα «αθώο» τηλεφώνημα. Η μικρότερη αδερφή του, η Λιούμπα, ήθελε να σπουδάσει στην πόλη τους. «Μόνο προσωρινά, μέχρι να βρει θέση στη φοιτητική εστία», επέμενε ο Βίτια. Η Λένα συμφώνησε. Άλλωστε ήταν οικογένεια.
Η μαύρη τρύπα στην κουζίνα
Η Λιούμπα αποδείχθηκε ανεμοστρόβιλος ενέργειας… και τεράστιας όρεξης. Το ψυγείο που η Λένα γέμιζε κάθε Κυριακή, μέχρι την Τετάρτη έμοιαζε σαν να είχε περάσει λιμός. Τα κεφτεδάκια για δύο μέρες εξαφανίζονταν σε ένα βράδυ. Τα γιαούρτια γίνονταν άδεια κεσεδάκια πριν καν το πρωινό.
— Τα τρώει όλα! — παραπονιόταν η Λένα.
— Έλα τώρα… είναι νέα, μακριά από το σπίτι, ας φάει — απαντούσε ο Βίτια με εκείνο το ήρεμο χαμόγελο.
«Τελευταία φορά»
Όταν η Λιούμπα τελικά μετακόμισε στη φοιτητική εστία, τα προβλήματα δεν σταμάτησαν. Ερχόταν «για λίγο», απρόσκλητη, άνοιγε το ψυγείο χωρίς να ρωτήσει.
Μετά άρχισαν και τα χρήματα: «για ένα παλτό», «μέχρι τη σπουδαστική επιδότηση», «για ένα δώρο». Η Λένα το μάθαινε τυχαία — από λέξεις που έπεφταν ή από χρήματα που έλειπαν από τον κοινό λογαριασμό.
— Βίτια, μαζεύουμε για σπίτι! Κάθε ευρώ μετράει! — φώναξε.
— Το ξέρω… της είπα ότι είναι η τελευταία φορά.
Αλλά η «τελευταία φορά» δεν τελείωνε ποτέ.
Η αλήθεια που τα έσπασε όλα
Μια μέρα ο Βίτια ζήτησε σοβαρή συζήτηση. Το πρόσωπό του ήταν ένοχο.
— Η Λιούμπα έχει σοβαρά οικονομικά προβλήματα… χρειαζόμαστε τα μισά λεφτά για το διαμέρισμα.
Η Λένα πάγωσε.
Αποδείχθηκε ότι ο Βίτια είχε γίνει εγγυητής στην πιστωτική της κάρτα — χωρίς να πει τίποτα στη γυναίκα του. Τώρα τα χρέη έρχονταν σε αυτόν.
— Έγινες εγγυητής πίσω από την πλάτη μου; — η φωνή της έσπασε. — Εγώ στερήθηκα τα πάντα για να μαζεύουμε χρήματα!
— Είμαστε οικογένεια… — είπε εκείνος.
— Οικογένεια είναι όταν αποφασίζεις μαζί μου!
Η επιλογή
Ο Βίτια πρότεινε νέο δάνειο για να καλύψουν το παλιό.
Εκείνη τον κοίταξε και για πρώτη φορά είδε καθαρά: δεν έλυνε προβλήματα — τα μετέφερε πάνω της.
— Πήγαινε στην αδερφή σου. Λύστε το μόνοι σας. Εγώ δεν πληρώνω άλλο.
Έφυγε εκείνο το βράδυ.
Η Λένα έμεινε στην κουζίνα και κοίταζε έξω από το παράθυρο. Πονούσε, αλλά για πρώτη φορά ένιωθε ανάσα.
Επίλογος
Δεν χώρισαν αμέσως. Αλλά κάτι είχε σπάσει οριστικά.
Η Λιούμπα πλήρωσε τα χρέη μόνη της, αργά και δύσκολα. Δεν ζήτησε ποτέ συγγνώμη.
Στο σπίτι τους πια κανείς δεν άνοιγε το ψυγείο χωρίς να ρωτήσει. Τα κεφτεδάκια έφταναν ακριβώς για δύο μέρες. Και η Λένα κατάλαβε κάτι απλό:
μερικές φορές δεν σταματάς να αγαπάς ξαφνικά.
Η αγάπη φεύγει σιγά-σιγά,
μέχρι που μια μέρα συνειδητοποιείς ότι έχεις ήδη σωθεί από αυτήν.a